نشست علمی «ظرفیت ها و چالش های روانشناختی سالمندان در دوران جنگ و پساجنگ» برگزار شد

نشست علمی ظرفیت‌ها و چالش‌های روان‌شناختی سالمندان در دوران جنگ و پساجنگ روز دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵ به همت پژوهشکده سالمندی دانشگاه علامه طباطبایی، به‌صورت حضوری و مجازی در دانشکده روان‌شناسی این دانشگاه برگزار شد.

این نشست با قرائت آیاتی از کلام‌الله مجید آغاز شد و در ادامه، دکتر عبدالله معتمدی، دبیر علمی نشست، ضمن خیرمقدم به حاضران، به تبیین اهمیت پرداختن به مسائل و وضعیت سالمندان در شرایط جنگ و پساجنگ پرداخت. وی در سخنان خود با محوریت ظرفیت‌های روانی–اجتماعی سالمندان، به تشریح ویژگی‌های نسل سالمندان امروز به‌عنوان نسل برخوردار از تجربه‌های زیسته انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی پرداخت و بر نقش این تجربیات در شکل‌گیری تاب‌آوری، انسجام اجتماعی و سرمایه‌های ارزشی در این گروه تأکید کرد. همچنین به تفاوت‌های جنگ‌های کلاسیک و اشکال نوین جنگ و ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های سالمندان در مواجهه با شرایط بحرانی اشاره شد.

در ادامه، دکتر خدامراد مؤمنی با موضوع "پیامدها و آسیب‌های روان‌شناختی سالمندان در دوران جنگ و پساجنگ " به بررسی ابعاد مختلف جنگ به‌عنوان یک بحران چندوجهی پرداخت و بر لزوم اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه در شناسایی و مدیریت آسیب‌های روانی، اجتماعی و خانوادگی سالمندان تأکید کرد.

سپس، خانم دکتر پریسا نصرتی به تبیین چالش‌های روان‌شناختی سالمندان در مواجهه با شرایط جنگی پرداخت و با اشاره به افزایش آسیب‌پذیری این گروه، پیامدهایی نظیر اضطراب، افسردگی، اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، اختلالات خواب، سوگ پیچیده و فعال‌سازی تروماهای گذشته را مورد بررسی قرار داد. وی همچنین به تأثیر عواملی همچون کاهش دسترسی به خدمات درمانی، تشدید بیماری‌های مزمن و اختلال در شبکه‌های حمایتی بر وضعیت سلامت روان سالمندان اشاره کرد.

در بخش دیگری از این نشست، دکتر ابوالقاسم عیسی‌مراد با موضوع تجارب زیسته سالمندان در جنگ و دوره اسارت به بیان روایت‌هایی از دوران اسارت پرداخت و با تأکید بر نقش معنا، ایمان و سبک زندگی در مواجهه با شرایط دشوار، سالمندی را فرصتی برای انتقال تجربیات و تقویت هویت بین‌نسلی دانست.

در ادامه، دکتر محمود مشفق با محور کنش‌های اجتماعی سالمندان در دوران جنگ و پساجنگ به بررسی روند تحولات جمعیت سالمندی پرداخت و با ارائه دسته‌بندی‌های جمعیت‌شناختی، سالمندان را به گروه‌هایی نظیر سالمندان مستقل، سالمندان وابسته و سالمندان دارای نیازهای ویژه تقسیم کرد.  وی بر اهمیت شناخت این گروه‌ها در سیاست‌گذاری اجتماعی و طراحی خدمات حمایتی متناسب با نیازهای آنان تأکید کرد.

در بخش بعدی، دکتر ابوالقاسمی از دانشگاه گیلان با موضوع مداخلات و راهکارهای مؤثر روان‌شناختی به ارائه راهکارهای تخصصی در مواجهه با مسائل سالمندان در شرایط جنگ پرداخت و بر ضرورت توسعه مداخلات مبتنی بر شواهد، تقویت حمایت‌های روانی–اجتماعی و توجه به نیازهای خاص این گروه تأکید کرد.

در پایان، دکتر مهدی زارع بهرام‌آبادی با موضوع چالش‌های روان‌شناختی سالمندان در دوران جنگ و پساجنگ به جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده پرداخت و با تأکید بر طیف گسترده پیامدهای روانی جنگ، از جمله اضطراب، افسردگی، اختلالات شناختی و استرس پس از سانحه، بر ضرورت توجه ویژه به سلامت روان سالمندان در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌های کلان تأکید کرد.

این نشست در فضایی علمی و تعاملی برگزار شد و با طرح دیدگاه‌ها و پرسش‌های حاضران به پایان رسید. در مجموع، برگزاری این نشست بر اهمیت توجه هم‌زمان به ظرفیت‌ها و چالش‌های سالمندان در شرایط جنگ و پساجنگ و ضرورت بهره‌گیری از رویکردهای علمی در این حوزه تأکید داشت.